Washington ve Tahran arasında imzalanan Islamabad Mutabakat Zaptı, Ortadoğu’da topyekûn savaşı resmiyette bitiren kritik bir dönüm noktasıdır. Dini Lider Ali Hamaney’in suikastıyla başlayan, Hürmüz Boğazı’nın tıkanmasıyla küresel krize dönüşen bu süreç, tarafları maksimalist taleplerden taviz vermeye zorlamıştır. Ancak bu mutabakat bölgeye huzur getirmekten uzaktır. Aksine jeopolitik fay hatlarını yeniden şekillendiren yeni bir soğuk savaş dönemini başlatmıştır.

Teknoloji ve finans dünyası büyük bir değişimin içinde. Uzun süredir geleneksel finansa alternatif olarak görülen kripto para sistemi, bugün yapay zekanın (AI) hızlı yükselişiyle yeni bir sınav veriyor. Yapay zeka, devasa veri merkezleri için çok ciddi miktarda enerjiye ihtiyaç duyuyor ve küresel sermayeyi hızla kendi alanına çekiyor. Bu durum, iki teknoloji arasında hem bir kaynak rekabeti oluşturuyor, hem de ileride nasıl bir arada olabilecekleri sorusunu akla getiriyor.

Osmanlı’nın Hicaz Demiryolu projesi, yalnızca çelik raylardan ibaret bir ulaşım hattı değildi. Farklı coğrafyaları, kültürleri ve toplumları ortak bir kader etrafında birleştirme iradesinin en güçlü simgelerinden biriydi. Şam’dan güneye uzanan bu hat, imparatorluğun doğu kanadını merkeze bağlarken aynı zamanda hac yollarını kolaylaştırmış, ticareti canlandırmış ve Anadolu irfanı ile Arap coğrafyasının derin bağlarını somutlaştırmıştı. Bugün, tarihî mirasın izlerini taşıyan bu koridorun modern ve bütüncül bir versiyonunu yeniden canlandırma çabaları, bölgenin uzun yıllardır süren parçalanmışlığını aşma ve ortak refaha ulaşma potansiyelini temsil etmektedir.

Makalenin temel iddiası şudur: Ahilik ekonomiyi yalın iktisadî faaliyet olarak değil, iş başında talim-terbiye modeli olarak örgütlemiştir. Bu modelde atölye, modern fakültenin üretim içindeki muadilidir; usta yalnız üretici değil, müderris, mentor, kalite denetçisi ve icazet makamıdır; yamak, çırak, kalfa ve usta mertebeleri ise modern önlisans, lisans, yüksek lisans ve doktora basamaklarıyla işlevsel olarak mukayese edilebilecek meslekî-ahlakî ilerleme seviyeleridir. Ancak bu mukayese birebir eşitlik değil, toplumsal rol ve işlev mukayesesidir.