36.⁠ ⁠NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi 7-8 Temmuz tarihleri arasında Ankara’da gerçekleştirildi. Yüksek güvenlik önlemleri altında gerçekleşen zirvede ekranlara yansıdığı kadarıyla ciddi hiçbir aksaklık ve güvenlik sorunu yaşanmamasının Türkiye adına ciddi prestij kaynağı olduğunu söyleyebiliriz. Organizasyon boyutuyla zirve çok başarılı idi. Biz ise bu yazımızda zirveyi sonuç bildirisi üzerinden değerlendiremeye çalışacağız.

Türkiye, fındık üretiminde sahip olduğu %75-80 bandındaki küresel pazar payı ile sadece bir üretici değil, dünya fındık piyasasının belirleyici stratejik gücüdür. 2026 yılı itibarıyla Türkiye, yaklaşık 810 bin tonluk tahmini rekoltesiyle bu liderliğini korumaktadır. Ancak, “var yılı – yok yılı” döngüsü ve dekara düşen verimin küresel rakiplerin (örneğin ABD’de 280 kg/da) oldukça gerisinde kalması, bu eşsiz potansiyeli tam anlamıyla katma değere dönüştürmemizin önündeki en büyük engeldir.

Bu topraklarda bir ve beraber yaşamak iradesi, yapay bir toplumsal sözleşmenin değil, kökleri Selçuklu’dan Osmanlı’ya uzanan, ilahi kelamın harcıyla yoğrulmuş kadim bir medeniyet tecrübesinin ve sarsılmaz bir toplumsal hazırbulunuşluğun doğal bir sonucudur.

Bu makale, Alaturka Maarif Modeli başlıklı altı makalelik serinin beşinci metni olarak, eğitimde yapay zekâ meselesini dil, kavram, okuma, anlam, etimolojik tahkik, veri tasfiyesi ve semantik modelleme ekseninde ele almaktadır. Serinin ilk dört makalesinde schooling’in person/personel üreten yapısı, medrese bilgi ağı, dijital içtihat ve AhiLab 5.0 modeli kurulmuştu. Bu beşinci makale, bütün bu mimarinin dil ve kavram omurgasını inşa etmektedir.