Türkiye-Katar Yüksek Stratejik Komite ortak bildirisi: Karşılıklı savunma anlaşması ve ticaret hedefi

Koyu zemin üzerinde sarı çizgilerle çizilmiş, bir boğazın iki kıyısını birleştiren güzergâh, kalkan, boru hattı ve uydu çanağından oluşan izometrik illüstrasyon

Türkiye Cumhuriyeti ile Katar Devleti arasındaki Yüksek Stratejik Komite’nin 12. Toplantısı, 13 Kasım 2026 tarihinde İstanbul’da Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Katar Devleti Emiri Şeyh Tamim bin Hamad Al Thani başkanlığında yapıldı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile Katar Başbakanı ve Dışişleri Bakanı Mohammed bin Abdulrahman Al Thani tarafından imzalanan ortak bildiri, Dışişleri Bakanlığının internet sitesinde yayımlandı. Bildiride Komite, iki ülke arasındaki “en yüksek kurumsal iş birliği mekanizması” olarak tanımlanıyor.

Belgenin öne çıkan başlıkları

Savunma. Bildiriye göre taraflar, Türkiye ile Katar arasında Karşılıklı Savunma Anlaşması’nın imzalanmasını takdirle karşıladı. Anlaşmanın amacı belgede müşterek savunmanın güçlendirilmesi, bölgesel güvenlik ve istikrarın desteklenmesi ve “taraflardan birini veya her ikisini birden hedef alan herhangi bir dış silahlı saldırıya karşı ortak bir duruşun teşvik edilmesi” olarak ifade ediliyor. Taraflar ortak askerî tatbikatlar, savunma sanayii iş birliği ve personel eğitimi değişimleri konusunda da mutabık kaldı. Bildiride ayrıca Türkiye, Katar, Pakistan ve Endonezya tarafından imzalanan Bedir Mutabakatı’nın ortak üretim, teknoloji geliştirme ve savunma sanayii tedarik zincirleri alanlarında daha yakın iş birliğine zemin hazırlayacağı kaydediliyor.

Ticaret ve enerji. Taraflar, 2018’de imzalanan ve 1 Ağustos 2025 tarihinde yürürlüğe giren Ticaret ve Ekonomik Ortaklık Anlaşması’nı (TEPA) memnuniyetle karşıladı. Bildiride ikinci Türkiye-Katar Ortak Ekonomik ve Ticaret Komitesi (JETCO) toplantısının ve Ekonomik ve Teknik İş Birliği Karma Komisyonu’nun 7. Toplantısının Doha’da yapılması konusunda mutabakat bulunduğu belirtiliyor. Enerji başlığında taraflar, özellikle sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticareti alanında somut iş birliklerini hayata geçirmeye hazır olduklarını ifade etti.

Teknoloji ve veri koruma. Belgeye göre taraflar dijital dönüşüm, yapay zekâ, kuantum teknolojileri ve siber güvenlik alanlarında somut ortak çalışma programları yürütme konusunda mutabık kaldı. Türksat ile Es’hailSat arasında 19 Mayıs 2026 tarihinde imzalanan stratejik ortaklık anlaşması ve Es’hail-3/Türksat-Biruni uydu projesi de bildiride uzay ve uydu teknolojilerindeki ortaklığın örneği olarak anılıyor. Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) ile Katar Ulusal Siber Güvenlik Ajansı (NCSA) arasında veri koruma alanında bir mutabakat zaptı imzalanacağı da kaydediliyor.

Eğitim, insani yardım ve arabuluculuk. Bildiride Eğitim Alanında İş Birliği Anlaşması’nın imzalanması memnuniyetle karşılanıyor; Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Alanlarında İş Birliğine İlişkin Mutabakat Zaptı’nın ise Komite toplantısının marjında imzalandığı belirtiliyor. Taraflar, Barış, Uzlaşma ve Çatışma Çözümü Konusunda İş Birliğine İlişkin Mutabakat Zaptı’nı imzalayarak arabuluculuk alanındaki iş birliğini kurumsallaştırma kararlılıklarını ortaya koydu. Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) ile Katar Kalkınma Fonu’nun (QFFD) katkısıyla ortak bir burs programı imkânı da ele alındı.

Sayılarla

  • Taraflar, yakın gelecekte 5 milyar ABD Doları ticaret hacmine ulaşma hedefini yineledi.
  • Bildiriye göre Türk müteahhitlik şirketleri Katar’da toplam değeri 20,8 milyar ABD Doları olan 206 proje üstlendi.
  • Komite’nin 13. Toplantısının 2027 yılında Katar’da yapılması kararlaştırıldı.

Bağlam

Yüksek Stratejik Komite, 19 Aralık 2014 tarihli Ortak Mutabakat ile kuruldu. Bildirinin bölgesel ve uluslararası konular bölümünde taraflar, BM Güvenlik Konseyi’nin 2803 (2025) sayılı Kararı ile onaylanan Gazze planının uygulanmasını baltalayan İsrail ihlallerinden derin endişe duyduklarını belirtti ve 4 Haziran 1967 sınırları temelinde başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız bir Filistin Devleti’ne bağlılıklarını yineledi. ABD ile İran arasındaki ihtilafın diyalog ve diplomasi yoluyla çözülmesi gerektiği vurgulanan bildiride, “Hürmüz Boğazı’ndan güvenli, emniyetli ve engelsiz geçişin süratle ve tam olarak yeniden başlatılması” çağrısı yer aldı. Taraflar Suriye’nin toparlanma ve yeniden imar sürecine, Lübnan, Libya, Yemen, Sudan ve Afrika Boynuzu’ndaki gelişmelere de değindi; Kıbrıs sorununun adil, kalıcı, sürdürülebilir ve karşılıklı olarak kabul edilebilir bir çözümüne ulaşılması ihtiyacını vurguladı. Belgede ayrıca PKK/PYD/YPG, DEAŞ, FETÖ ile iltisaklı yapılar dahil tüm terör örgütleriyle mücadele taahhüdü teyit ediliyor. Katar tarafı, Türkiye’nin 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde COP31’i düzenlemesini tebrik etti.

Belgede öne çıkan vurgu

Bildiride, Karşılıklı Savunma Anlaşması’nın yalnızca imzacı tarafların egemenliklerini ve toprak bütünlüklerini koruma taahhüdünü değil, “daha güvenli ve istikrarlı bir bölgesel düzene katkıda bulunma yönündeki ortak vizyonlarını da” yansıttığı teyit ediliyor. Taraflar, Komite’nin tavsiye ve kararlarının uygulanmasını yakından takip etmeye devam etme konusunda mutabık kaldı.

Bu içerik ve görseller Claude yapay zekâ desteği ile hazırlanmıştır.
USPUM Editör Masası