Birleşik Krallık-Ukrayna ortak bildirisi: Hava savunması, yaptırımlar ve güvenlik garantileri

Birleşik Krallık Dışişleri, İngiliz Milletler Topluluğu ve Kalkınma Bakanlığı, 13 Kasım 2026’da Ukrayna ile yıllık Stratejik Diyalog’a ilişkin ortak bildiriyi yayımladı. Belgeye göre iki ülkenin yetkilileri 11 ve 12 Kasım 2026’da Kiev’de bir araya geldi. Diyalog, Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha ile Birleşik Krallık Dışişleri Bakanı Ed Miliband tarafından, Miliband’ın Ukrayna ziyareti sırasında 8 Ekim 2026’da açılmıştı.
Belgenin öne çıkan başlıkları
Hava savunması ve enerji. Bildiride görüşmelerin, Rusya’nın Ukrayna’nın şehirlerine, enerji sistemine ve kritik sivil altyapısına yönelik yoğunlaşan saldırıları arka planında yapıldığı belirtiliyor. İki taraf, Rusya’nın Ukraynalıları bu kış elektrik ve ısınmadan mahrum bırakmaya yönelik sistematik girişimlerini kınadı. Belgede Ukrayna’nın hava savunmasının, enerji dayanıklılığının ve kritik ulusal altyapısının korunmasının güçlendirilmesinin acil öncelikler olmaya devam ettiği ifade ediliyor; uluslararası ortakların Ukrayna’nın en acil ihtiyaçları etrafında PURL dahil hangi yollarla bir araya getirileceği de ele alındı.
Barış ve güvenlik garantileri. Bildiriye göre Birleşik Krallık, Ukrayna’nın tam, derhal ve koşulsuz bir ateşkesi kabul etmesi dahil anlamlı barış görüşmelerine hazır olmayı sürdürmesini takdirle karşıladı. Belgede iki tarafın, Rusya’nın saldırı savaşını sona erdirmeye hazır olduğunu göstermediği, barış çabalarına ciddi biçimde katılmadığı ve Ukrayna’nın teslim olması anlamına gelecek azami talepleri yinelediği konusunda açık olduğu ifade ediliyor. Taraflar, savaşın sona erdirilmesinin Ukrayna’nın egemenliğini koruması, uluslararası alanda tanınmış sınırlar içinde toprak bütünlüğünü yeniden tesis etmesi ve yeni bir Rus saldırısını caydırabilecek, hukuken bağlayıcı güçlü güvenlik garantileriyle desteklenmesi gerektiği konusunda uzlaştı.
Yaptırımlar ve Rus devlet varlıkları. Belgede Rusya üzerindeki ekonomik baskının kapsamlı, adil ve kalıcı bir barışa ulaşmak için hayati olmaya devam ettiği ve Rusya savaşı sürdürdükçe yaptırımların gevşetilmemesi gerektiği yeniden teyit ediliyor. Taraflar, uygulamanın güçlendirilmesi ve yaptırımların delinmesiyle mücadele dahil yaptırım işbirliğini yoğunlaştırma ve G7, Avrupa Birliği (AB) ve diğer ortaklarla birlikte Rusya üzerindeki baskıyı sürdürüp artırma konusunda anlaştı. Bildiriye göre taraflar, Rus devlet varlıklarının Ukrayna’nın savunma ve yeniden yapılanma ihtiyaçlarına yapabileceği katkı konusunda uluslararası ortaklarla çalışma kararlılığını da yineledi.
Avrupa ve Avrupa-Atlantik entegrasyonu. Birleşik Krallık’ın Ukrayna’nın reform gündemine ve AB üyelik yoluna desteğini yinelediği ve Verkhovna Rada ile diğer Ukrayna kurumlarını desteklemeyi taahhüt ettiği belirtiliyor. Belgede Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyeliği hedefi dahil Ukrayna’nın Avrupa ve Avrupa-Atlantik hedeflerine destek ifade ediliyor. Taraflar, Müşterek Seferî Kuvvet (JEF) ile işbirliğini derinleştirme konusunda anlaştı ve Ukrayna için pratik güvenlik düzenlemeleri geliştiren Gönüllüler Koalisyonu’nun, Ukrayna Çokuluslu Gücü hazırlıkları dahil, liderliğini memnuniyetle karşıladı. Birleşik Krallık ayrıca Ukrayna’nın Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) hedeflerine destek verdi.
Çok taraflı koordinasyon ve hesap verebilirlik. Taraflar, Birleşmiş Milletler (BM), Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT), Avrupa Konseyi, Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (KSYÖ) ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) nezdinde koordinasyonu güçlendirme kararı aldı. Bildiride “hesap verebilirlik olmadan kalıcı barış olamayacağı” yeniden teyit ediliyor. Belgeye göre Ukrayna’ya Karşı Saldırı Suçu Özel Mahkemesi ve Uluslararası Tazminat Komisyonu dahil uluslararası mekanizmaların ilerletilmesi sürdürülecek; hukuka aykırı biçimde sınır dışı edilen ve zorla nakledilen Ukraynalı çocukların, sivil tutukluların, savaş esirlerinin ve kayıp kişilerin geri dönüşüne yönelik çabalar da görüşüldü.
Sayılarla
- 10,5 milyar sterlin: Birleşik Krallık’ın bu ay açıkladığı paket. Bildiriye göre paket Ukrayna’nın ekonomik dayanıklılığını destekliyor, UK Export Finance kapasitesini artırıyor ve bu kış Ukrayna’nın hava savunmasına ek destek sağlıyor.
- 100 Yıllık Ortaklık: Belgede Ocak 2025’te imzalanan ortaklık kapsamında savunma ve teknoloji, eğitim, ulaştırma, kültür ve halklar arası bağlarda işbirliğinin derinleştiği belirtiliyor.
- Ocak 2027: Tarafların 100 Yıllık Ortaklığın ikinci yıl dönümünü kutlamayı beklediği tarih.
Bağlam
Bildiride Birleşik Krallık’ın Ukrayna’nın dayanıklılık, inovasyon ve savunma reformu deneyiminden öğrenmeyi sürdürdüğü ifade ediliyor. Taraflar ayrıca sivil koruma ile Rus dezenformasyonu ve yabancı bilgi manipülasyonuyla mücadelede işbirliğini güçlendirme konusunda anlaştı. Savaş sonrası geçiş döneminde özel yatırımın önünün açılması ve savaş riski sigortasına erişimin genişletilmesi de görüşülen konular arasında yer aldı.
Belgede öne çıkan vurgu: Bildiride Birleşik Krallık’ın Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin cesaretini ve becerisini takdir ettiği, “Ukrayna’nın güvenliği Birleşik Krallık’ın güvenliğidir” mesajını verdiği ve Ukrayna’yı desteklemenin ülkenin ulusal çıkarına olduğunu açıkça ortaya koyduğu belirtiliyor.









